BÁO CHÍ Lê Minh Quốc viết Lê Minh Quốc: KỶ NIỆM 30 NĂM SINH VIÊN KHOA NGỮ VĂN (niên khóa 1983 - 1987)

Lê Minh Quốc: KỶ NIỆM 30 NĂM SINH VIÊN KHOA NGỮ VĂN (niên khóa 1983 - 1987)

Mục lục
Lê Minh Quốc: KỶ NIỆM 30 NĂM SINH VIÊN KHOA NGỮ VĂN (niên khóa 1983 - 1987)
VÀI HÌNH ẢNH KỶ NIỆM 30 NĂM HỌP LỚP NGỮ VĂN NIÊN KHÓA 1983 - 1987
Tất cả các trang

 

1RR

Từ trái: Trương Nam Hương, Thu Thủy, Ái Linh, thầy Võ Văn Nhơn, Ngô Thu An, Quốc Hương, Lê Minh Quốc


Ngày hôm qua đáng nhớ. Kỷ niệm 30 năm ngày vào học Khoa Ngữ văn Đại học Tổng hợp TP.HCM. Niên khóa 1983-1987. Cụ thể, ngày đó là ngày nào? Một bạn cho biết, đó là ngày 3.10.1983 các tân sinh viên họp mặt tại làng Đại học. Thời đó, 2 năm đầu học tại đây; 2 năm sau chuyển về cơ sở Đinh Tiên Hoàng. Thời gian thấm thoát như bóng ngựa vụt ngoài cửa sổ, cứ nghĩ, chỉ một giấc ngủ trưa. Bừng con mắt dậy. 30 năm trôi qua cái vèo. 30 năm nhìn lại, bạn bè đã chồng/ vợ đề huề, sinh con đẻ cái, thậm chí có người đã lên chức nội/ ngoại.

Khiếp, thế mới biết thời gian chẳng chờ đợi một ai. Cứ lừng lững đi qua và nghiến nát tất cả chúng ta.

Khiếp, các gương mặt chẳng hề xa lạ chút nào, lúc gặp nhau vẫn nhớ như in, chẳng ai thay đổi gì. Có lẽ, hình ảnh bạn bè đọng trong trí nhớ là thế nên gặp nhau chỉ thấy như thuở nào.

Khiếp, cứ như cái thời trai trẻ mới vào trường bởi cũng là những câu chuyện vừa rôm rã lại vừa thân thiết của kỷ niệm.

Bạn bè từ Tiền Giang, Tây Ninh, Đồng Nai… có mặt. Thầy chủ nhiệm Võ Văn Nhơn cũng về dự.

Có thể nói, niên khóa 1983  - 1987 là thế hệ vàng, thế hệ lãng mạn cuối cùng của sinh viên thế kỷ XX.

Bởi sau đó, cả nước đã bắt đầu Đổi mới. Đời sống sinh viên cũng khác. Làm sao quên những đêm khuya đốt lửa giữa sân trường, vùi trong lửa là những củ khoai, củ sắn ăn đỡ đói mà bàn chuyện văn chương. Làm sao quên những lúc đang học, vài ba sinh viên lẻn ra khỏi giảng đường, chạy tọt xuống nhà bếp chờ xin cơm cháy. Do cơm nấu trong nồi quân dụng nên miếng cháy to đùng. Quý lắm. Có được “chiến lợi phẩm” là đem về chia nhau cho bạn bè. Nhai ngấu nghiến. Thèm thuồng. Làm sao quên những buổi trưa tan học, uể oãi bước vào nhà ăn tập thể. Khi cửa phòng mở ra, sinh viên ùa vào là cả binh đoàn ruồi từ các thau cơm bay tán loạn, sà luôn vào tô canh không người lái. Làm sao quên những ngày đạp xe từ Thủ Đức về Sài Gòn tìm mua những quyển sách hay. Muốn mua sách phải chìa tấm thẻ sinh viên ra và đứng xếp hàng chầu chực cả mấy tiếng đồng hồ.

Lại nhớ những ngày lăn lê bò toài học quân sự. Nằm dài trên cỏ nhìn trời xanh mây trắng mà làm thơ, viết văn. Những bài thơ tình của biết bao mối tình đơn phương. Mối tình trong tưởng tượng. Ngày hôm qua bạn bè còn nhắc lại bài thơ này, bài thơ kia. “Tiếc quá, nếu hồi đó bọn em giữ lại thì quý quá anh nhỉ?”. Chỉ cười khì khì với nhau. Rồi nhớ những ngày cuối tuần đạp xe về Sài Gòn, lang thang chán chê và đến trưa láu cá vào trong chùa xin cơm, nếu không, chỉ cái bụng đói meo quay ngược lại trường. Thời đó thơ mộng, nhiều mơ mộng nhưng khốn khổ quá. Nghèo quá. Cả đất nước còn nghèo. Còn nhớ, mỗi dịp cuối năm mua vé về quê là một cực hình. Phải thức cả đêm xếp hàng, đến lúc rạng sáng, đến lượt mình là hết vé! Mỗi sáng bước vào giảng đường là cái bụng đói meo. Lúc nào cũng thấy đói. Thời bộ đội mà còn khá hơn, bởi có lúc còn săn bắn được thú rừng cải thiện bữa ăn. Thời sinh viên thì chịu chết. "Chữ ký đẹp bởi nhiều lần ký nợ là rất thật. Hầu như các quán dọc ký túc xá đều nhẵn mặt các sinh viên ký sổ. Ước mơ lớn nhất vẫn là tô phở, là bữa cơm sườn. Vậy mà trong câu chuyện lúc nào cũng bàn về những chân trời xa vời vợi. Chân trời của niềm say mê văn chương lúc nào cũng thôi thúc trong lòng. Có lần, y nhớ lại:

Có những đêm khuya cô độc một chỗ ngồi

Cúi gằm vào trang sách

Chữ chạy lên trời còn chúng tôi thấy bóng mình lênh đênh trên vách

Mà cười chua chát như không

Có đêm khuya với mơ ước viễn vông

Được lội ngược dòng văn chương cổ điển

Để gặp một Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến...

Cũng từng lều chõng

Cũng từng có nhiều đêm lạnh cóng

Mượn sách thánh hiền sưởi ấm giấc mơ

Chúng tôi học văn và liều lĩnh làm thơ

Còn nhớ ngày ra trường, Trương Nam Hương bảo: “Sau này gặp lại, đứa nào còn đi xe đạp, còn mua thuốc lá lẻ từng điếu là nhục lắm”. Chuyện này, giờ nghĩ lại cỏn con nhưng lúc ấy là cả một thử thách. Chính vì thế, thời sinh viên y cùng bạn bè viết nhiều lắm, chỉ mong sáng tác được in để có nhuận bút. Trường ca Bài hát giữa sân trường, y viết trong thời gian này.  Viết khi nằm trên giường sắt hai tầng chung phòng số 6 với Trương Nam Hương, Nguyễn Quốc Chánh, Lê Đại Anh Kiệt. Thi sĩ Đinh Hùng có câu thơ hay: “làm học trò không sách vở cầm tay/ có tâm sự đi nói cùng cây cỏ” là đúng hình ảnh của y, bạn bè y ngày đó.

Ngày hôm qua, bạn bè gặp nhau lại đọc cho nhau nghe. Những bài thơ viết thời sinh viên. Tự khúc cho em là bài thơ, Trương Nam Hương tỏ tình thời xa lắc xa lơ:

Có con đường gió ngang qua buổi chiều

Có em ngồi nhớ dọc miền thương yêu


Có bông cúc dại phù du nắng vàng

 Có cơn mưa nhỏ nhọc nhằn đa mang


Có lời hẹn hò xốn xang xa lắc

 Có cuộc tình ngoài mây trôi bèo dạt


Có đôi mắt nâu nhìn ta thăm thẳm

 Có nụ hôn nồng môi sao chát đắng

 

Có nửa giấc mơ ngập tràn sông suối

 Có nửa cuộc đời tỉnh trơ đá cuội

 

Có câu thơ lặng sóng treo giữa lòng

 Có trong cái có vô vàn cái không!

Lúc ấy, có một ánh mắt nhìn buồn rười rượi. Rồi lại cười. Có câu chuyện chẳng nhớ nữa, nghe bạn bè kể, y tưởng bịa rằng thì là mà lúc ấy, có lần giữa khuya, y bước sang dãy phòng nữ đập cửa ầm ầm: “Y ơi anh yêu em!” khiến cả các bạn nữ náo loạn vì không ngờ trên đời này có kiểu tỏ tình quá hớp đến thế. “Làm gi có chuyện đó?”, y cười lỏn lẻn hỏi lại. “Không, chuyện có thật một trăm phần trăm thế mới ấn tượng chứ”. Hỏi “đương sự” thì bạn gật đầu và còn thòng thêm một câu: “Em không yêu anh là may mắn cho anh quá rồi còn gì?”. Bạn bè cười vang. Rồi Trương Nam Hương lại đọc thơ H. thiên thần, ngày xưa viết tặng H. Bạn bè sực nhớ đến cô bạn ngày đó học khoa ngoại ngữ là nhân vật chính trong bài thơ này:

Hôn lên giấc mơ em - gặp tuổi mình trong trẻo

Nắng qua mưa òa ập đến hoang đường

Câu thơ viết đầu tiên cho em đấy

H. thiên thần đâu biết có anh thương


Thuở hoa cúc vu vơ - thời cánh me ngơ ngác

Em nhìn ai xanh biếc lá sân trường

Ta đứng lẫn giữa bao nhiêu bè bạn

H. thiên thần đâu biết có anh thương


Những mảnh vụn câu thơ - áo Mỹ Châu lông ngỗng

Hai mươi năm tắc giấy dọc vun buồn

Ôi quầng mắt hai mươi mùa nhớ lặng

H. thiên thần đau biết mãi anh thương

Vài năm trước, y và Trương Nam Hương có gặp lại, cô nàng H trêu: “Bây giờ anh Hương còn dám làm thơ tặng em nữa không anh?”. Trong cuộc vui, Ngô Thị Thu An cũng đọc thơ. Chà, cô bạn tiết lộ là “họa” lại bài thơ của y từ thời sinh viên. Chuyện này, nghe cảm động quá. Thời đó, y viết bài thơ lấy câu câu thơ Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương của Chế Lan Viên đặt tựa:

“Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương”

Câu thơ vỗ vể lúc tôi cay đắng

Dù không thể gừng cay muối mặn

Để tôi về làm rể ở quê em


Không yêu được người thì yêu đất, yêu tên

Từ buổi chia tay tôi còn ám ảnh

Giọng nói ngọt như nước dừa xiêm sóng sánh

Tôi uống ngập hồn mà muôn thuở chát chua


Nhưng em ơi tôi không thể vào chùa

Cạo trọc đầu đi tu như ngày trước

Chỉ nhủ lòng cám ơn em hạnh phúc

Như khi yêu em tôi hạnh phúc lạ lùng


Đừng ví tôi như sỏi đá miền Trung

Tình yêu đến ai không nghe cỏ hát?

Tôi vội vã vì trong ruột đất

Mẹ tôi gieo hạt lúa phải còng lưng


Tình yêu làm nắng hạ hóa mưa xuân

Có phải tôi về nên mùa này mưa vội?

Qua kênh Chợ Gạo một chiều bão nổi

Đôi mắt tôi chìm trong đôi mắt của em


Cám ơn Tiền Giang cái nhớ thênh thênh

Sông Thu Bồn hóa thành sông Bảo Định

Cũng tiếng chim rót qua vườn trái chín

Đất nước cưu mang ta lớn từng ngày


Tôi chọn về mình chua xót để chia tay

Tình yêu lứa đôi muôn đời khó hiểu

Tôi uống nước Tiền Giang, Cửa Tiểu

Vẫn ngọt lành như lúc mới yêu em


Không yêu được người thì yêu đất, yêu tên

Bài thơ này viết năm 1986 là tỏ tình với L.T.M.H. Thời đó, H mới là tốt nghiệp đại học, được giữ lại trường và nhà trường phân công hướng dẫn tổ của y đi sưu tầm văn hóa dân gian. Còn nhớ, lúc đó, y và Nguyễn Quốc Chánh đạp xe đến nhà H ở trọ trên đường P.V.C và y trao tận tay bài thơ này. Sau đó, cô H có gặp và bảo: “H. đã đính hôn rồi anh à”. Nghe buồn mấy ngày liền. Khi đọc bài thơ này ở lớp cho bạn bè nghe, không ngờ từ ngày đó Ngô Thị Thu An đã âm thầm họa lại với tựa Không yêu được người thì yêu đất, yêu tên:

Buổi chia tay tưởng còn nghe anh nói

Không yêu được người thì yêu đất, yêu tên

Sông Thu Bồn nỗi nhớ không quên

Sao cứ muốn hóa thành sông Bảo Định


Chia tay nhau trong mùa trái chín

Tình yêu anh mãnh liệt đến ngỡ ngàng

Tôi muốn về uống lại nước Tiền Giang

Xem sông mẹ có ngọt ngào quá thể


Hay tình yêu ngàn đời là như thế

Như buổi đầu cha mẹ đến tìm nhau

Sông Thu Bồn có ngào ngạt hương cau

Như Cửa Tiểu mỗi lần tôi trở lại


Quả chín nuôi tôi một thời con gái

Chắc cũng ngọt lành như cây trái quê anh

Cứ ngỡ anh là viên sỏi của miền Trung

Qua cay đắng lại càng thêm rắn rỏi


Thêm óng ánh sắc màu sau cơn bão nổi

Như nhọc nhằn - cây lúa vẫn oằn bông

Tình yêu làm nắng hạ hóa mưa xuân

Mưa tắm mát ruộng đồng hoa cỏ


Tôi ưa nụ cười anh yêu đời vậy đó

Dù nước dừa còn lẫn vị chát chua

Dù cho lòng đất hạn cứ mong mưa

Tình yêu lứa đôi vẫn muôn đời khó hiểu


Anh đã đến với sông Tiền, Cửa Tiểu

Không yêu được người thì yêu đất, yêu tên

Nước sông nào chẳng ấm vị quê hương

Như sữa mẹ nuôi đời ta khôn lớn


Buổi chia tay bông bần rụng trắng

Không thể nào muối mặn gừng cay

Nên âm thầm giọt nắng chia hai

Anh một nửa, gửi sông Tiền một nữa

Ôi tình yêu, muôn đời là ngọn lửa

Bài thơ giấu kín gần 30 năm mới đọc công khai cho bạn bè và :người trong cuộc" cùng nghe. Xao xuyến và cảm động quá chừng. Thời đó đi học vui thật. Đeo đuổi An là C - sinh viên Trường Đại học Nông lâm, sát Trường Đại học Tổng hợp nên mỗi lúc không có tiết học là C chui vào trong lớp ngồi chung luôn. Riết rồi anh em xem như lớp có thêm thành viên mới. Mới đây, An và C mời đi dự đám cưới của con gái. Thế đó, mới đó mà ai cũng đã lên ông lên bà cả rồi. 30 năm gặp lại, nghĩ cũng lạ. Có những cặp cưới nhau, nay đã chia tay nhau, hoặc hạnh phúc thì hôm gặp lại vẫn ríu rít như thuở nào. Trong cuộc vui, Đào Ngọc Lai có đọc bài thơ Tình xưa:

Hai nhà thơ gộp lại bằng em

Bình Dương ngà ngọc, Tiền Giang mãi tìm

Ngót ba mươi năm ngỡ ngủ yên

Cuối thu tỉnh giấc tình rung chuyển thầm

Hai nhà thơ là Quốc và Hương, gộp lại là tên bạn gái học chung lớp. Thì ra là thế! Lúc Lai đọc thơ, cô vợ Lai liếc nhìn bạn gái mình mà… cười! Thời gian 30  năm rồi còn gì. Cuộc vui nhộn nhạo, đầy ắp tâm sự. Có bạn gái bảo: “Anh Hương với anh Quốc chụp chung ảnh với em đi. Chụp càng nhiều càng tốt”. Bèn đùa: “Đem về khoe với chồng à”. “Không, em khoe con gái em. Nó nhất định tin là mẹ nó học chúng với những người nổi tiếng như hai anh”. Chà, nổi tiếng cái quái quỷ gì. Gặp lại nhau, vui nhất là bạn bè thành đạt, cuộc sống ổn định là mừng cho nhau rồi. Mà bạn bè thì ai cũng thành đạt. Chỉ điều đó là quý nhất. Cuộc họp ngày hôm qua, cả lớp có tặng thầy Võ Văn Nhơn món quà của tình thầy trò. Và cả lớp cũng bầu ra Ban liên lạc: Lê Minh Quốc (Báo Phụ Nữ TP.HCM), Trương Nam Hương, Đào Ngọc Lai (Báo Pháp Luật TP.HCM). Ngô Thu An (Báo Tuổi Trẻ), Trần Thị Phong Lan (Báo Sài Gòn Giải phóng).

Một ngày của 30 năm. Tình bạn vẫn đầy. Nắng ngoài đường lúc ấy đang xanh. Bạn bè à, nhớ lắm. Rất thương. Và rất nhớ.

L.M.Q



Add comment


Việt Tuấn Trinh | www.viettuantrinh.com

trinhduyson